Een kaart van tolwegen in Zwitserland laat iets opvallends zien: vrijwel het hele snelwegennet valt onder één systeem. Zwitserland werkt niet met tolpoorten op specifieke wegen, maar met een jaarlijks vignet dat geldt voor alle snelwegen (autosnelwegen en autosnelwegachtige wegen) tegelijk. Op een kaart zie je deze wegen aangeduid met het vignetplichtige netwerk. Wil je weten welke wegen je wel of niet kunt rijden zonder vignet? Dan is een digitale kaart de snelste manier om dat te checken.
Welke wegen vallen op de kaart onder het vignet?
Het Zwitserse vignetplichtige wegennetwerk bestaat uit de rode snelwegen (aangeduid als “Autobahn” of “autoroute”) en een aantal autosnelwegachtige wegen. Op een kaart zijn dit de wegen met het groene bord en twee cijfers, zoals de A1 van Genève naar St. Gallen of de A2 van Bazel richting de Gotthardtunnel. Deze grote doorgaande assen lopen dwars door het land en zijn precies de wegen die de meeste toeristen gebruiken.
Normale nationale wegen, kantonale wegen en bergpassen vallen buiten het vignetsysteem. Op de kaart zijn dit de wegen met witte of blauwe aanduidingen. Je kunt in principe zonder vignet van A naar B rijden via deze wegen, maar dat kost aanzienlijk meer tijd. De route via Bazel naar Lugano duurt via de snelweg (A2, vignetplichtig) een stuk korter dan via de valleiwegen.
Tolwegen Zwitserland kaart: zo gebruik je hem praktisch
De ANWB Routeplanner en de ANWB Onderweg-app tonen tolkosten en vignetplichtige wegen direct op de kaart bij jouw geplande route. Zo zie je vóór vertrek al of jouw route over een vignetplichtige snelweg loopt. Dat is handig, omdat je dan precies weet of je een vignet nodig hebt of dat een alternatieve route via gewone wegen haalbaar is voor jouw situatie.
Daarnaast biedt de officiële Zwitserse overheid via het Federaal Wegeninformatiesysteem (Viasuisse) actuele reisinformatie. Voor een gedetailleerde kaart van het vignetplichtige netwerk kun je ook terecht op de website van het Zwitserse Federale Departement van Verkeer. Beide bronnen zijn gratis en actueel.
- ANWB Routeplanner: toont vignetplichtige wegen bij je route, inclusief geschatte tolkosten
- ANWB Onderweg-app: doet hetzelfde tijdens de rit, handig voor onderweg
- Viasuisse.ch: actuele verkeers- en wegensituatie in Zwitserland
- Officiële Zwitserse overheidswebsite (admin.ch): kaart van het volledige vignetplichtige netwerk
Bekende vignetplichtige routes op de kaart
De meeste Nederlandse en Belgische reizigers rijden via een handvol vaste assen door Zwitserland. Hieronder de meest gebruikte vignetplichtige routes:
| Route | Snelweg | Vignet nodig? |
|---|---|---|
| Bazel naar Bern | A1/A2 | Ja |
| Bern naar Interlaken | A6 (gedeeltelijk) | Ja (op snelweggedeelten) |
| Bazel naar Lugano (via Gotthard) | A2 | Ja |
| Genève naar Lausanne | A1 | Ja |
| Lokale bergpassen (bv. Grimsel, Susten) | Geen snelweg | Nee |
Gotthardtunnel: aparte tol naast het vignet?
De Gotthardtunnel is een veelgestelde vraag bij het bestuderen van de Zwitserse wegenkaart. Het antwoord is: nee, voor de Gotthardtunnel betaal je geen aparte tol bovenop het vignet. De tunnel valt gewoon onder de A2 en is dus inbegrepen bij het vignet. Dat geldt ook voor andere grote tunnels op het snelwegennet, zoals de San Bernardinotunnel. Je hebt dus aan één vignet genoeg voor het complete Zwitserse snelwegennet, inclusief tunnels.
Alternatieve routes zonder vignet: loont dat?
Op de kaart zie je ook goed dat alternatieve routes via niet-vignetplichtige wegen mogelijk zijn, maar zelden praktisch. De N-wegen (nationale wegen) lopen vaak door dorpen, langs stoplichten en door bochtige bergdalen. Wie van Bazel naar Lugano wil zonder vignet, is al snel meerdere uren extra onderweg. Een vignet kost naar schatting rond de 40 tot 45 euro in 2026 (het exacte tarief stelt de Zwitserse overheid jaarlijks vast) en dat is voor de meeste reizigers snel terugverdiend in reistijd en brandstof.
Rijd je alleen een kort stuk door Zwitserland, dan loont het soms om via de grensregio te rijden zonder de grote snelwegen te nemen. Controleer dit van tevoren op de routeplanner: als je route helemaal geen groene snelwegen kruist, heb je geen vignet nodig.
De kaart van vignetplichtige tolwegen in Zwitserland is dus eigenlijk overzichtelijk: het zijn de grote groene assen die het land doorkruisen. Gebruik de ANWB Routeplanner of een officiële Zwitserse kaart om te zien of jouw route over deze wegen loopt, en regel het vignet dan vóór vertrek. Zo voorkom je een boete bij de grens of onderweg, en rij je zonder zorgen door dit mooie land.
