Identiteitsdocumenten zijn officiële bewijsstukken waarmee je aantoont wie je bent. Je hebt ze nodig bij de bank, op het vliegveld, bij de gemeente en soms gewoon op straat. Toch weten veel mensen niet precies welke documenten er zijn, wat de verschillen zijn of wanneer welk document geldig is. Dat is begrijpelijk, want de regels kunnen best ingewikkeld lijken. In deze blog zetten we alles op een rij, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Welke officiële bewijsstukken zijn er in Nederland
In Nederland zijn er drie veelgebruikte persoonsbewijzen: het paspoort, de identiteitskaart en het rijbewijs. Het paspoort is het meest bekende document en is geldig als reisdocument binnen en buiten Europa. De Nederlandse identiteitskaart, ook wel ID-kaart genoemd, is goedkoper dan een paspoort en geldig voor reizen binnen de Europese Unie. Het rijbewijs is geen officieel reisdocument, maar wordt in Nederland wel veel gebruikt om je identiteit aan te tonen. Let op: in het buitenland is een rijbewijs vaak niet genoeg als identiteitsbewijs. Voor kinderen onder de veertien jaar geldt dat ze een eigen paspoort of ID-kaart nodig hebben. Ouders mogen kinderen niet meer bijschrijven in hun eigen paspoort, dat was vroeger wel mogelijk maar is al jaren niet meer toegestaan.
Wat staat er op je rijbewijs en waar vind je je BSN
Je burgerservicenummer, afgekort BSN, is een uniek persoonsnummer dat de overheid gebruikt om jou te herkennen in systemen van zorginstellingen, de belastingdienst en andere overheidsorganisaties. Op je rijbewijs staat dit nummer op de achterkant, linksboven. Je ziet daar een reeks cijfers gevolgd door een schuine streep. Voor die schuine streep staat je BSN, erna staat een ander nummer dat te maken heeft met het rijbewijsregister. Dit onderscheid is handig om te weten, want mensen verwarren die twee nummers soms. Op de voorkant van je rijbewijs staan je naam, geboortedatum, foto en de categorieën waarvoor je rijbevoegd bent. Je rijbewijs is in Nederland tien jaar geldig als je jonger dan zeventig jaar bent. Ben je zeventig jaar of ouder, dan is de geldigheid korter.
Hoe lang zijn je reisdocumenten geldig en wanneer verleng je ze
Een paspoort voor volwassenen is tien jaar geldig. Voor kinderen jonger dan achttien jaar geldt een geldigheidsduur van vijf jaar. Een ID-kaart voor volwassenen is ook tien jaar geldig. Het is verstandig om je reisdocument ruim op tijd te verlengen. Sommige landen eisen namelijk dat je paspoort nog minstens zes maanden geldig is bij aankomst. Als je op reis gaat met een paspoort dat bijna verloopt, kan je de toegang geweigerd worden. Je kunt een nieuw paspoort of een nieuwe ID-kaart aanvragen bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Je moet daarvoor in persoon langsgaan, want er worden een foto en vingerafdrukken van je genomen. De wachttijd voor een nieuw document kan oplopen, zeker in drukke periodes zoals de zomervakantie. Plan dit dus ruim van tevoren.
Wat te doen als je je persoonsbewijs kwijtraakt of het gestolen is
Raak je je paspoort, ID-kaart of rijbewijs kwijt, meld dit dan zo snel mogelijk. Bij diefstal doe je aangifte bij de politie. Daarna ga je naar je gemeente om een nieuw document aan te vragen. Je verloren of gestolen document wordt dan in een landelijk register gezet als ongeldig. Zo voorkom je dat iemand anders jouw gegevens misbruikt. Je kunt je paspoort of ID-kaart ook laten blokkeren via de website van de Rijksoverheid. Dit heet de ROB-melding, wat staat voor Reisdocumenten Onderzoek Berichtenverkeer. Verlies je je rijbewijs, dan meld je dat bij de gemeente en vraag je een nieuw exemplaar aan. Je hoeft daarvoor geen nieuw rijexamen te doen. Bewaar je documenten altijd op een veilige plek en maak een kopie of foto van je paspoort. Die kopie gebruik je bijvoorbeeld bij een klacht of als bewijs, maar wees voorzichtig met wie je die kopie geeft.
Veelgestelde vragen
Kan ik met alleen een rijbewijs naar het buitenland reizen?
Reizen naar het buitenland met alleen een rijbewijs is in de meeste gevallen niet mogelijk. Een rijbewijs is geen geldig reisdocument. Voor reizen binnen de Europese Unie heb je minimaal een geldige ID-kaart nodig. Voor reizen buiten Europa heb je bijna altijd een paspoort nodig.
Hoeveel kost een nieuw paspoort of ID-kaart?
De kosten voor een nieuw paspoort of ID-kaart verschillen per gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen wat ze rekenen, binnen grenzen die de overheid stelt. Een paspoort kost gemiddeld tussen de vijftig en zeventig euro. Een ID-kaart is goedkoper en kost gemiddeld tussen de dertig en vijftig euro. Kijk op de website van jouw gemeente voor de actuele tarieven.
Mag een werkgever een kopie van mijn paspoort bewaren?
Een werkgever mag een kopie van je identiteitsbewijs bewaren voor de loonadministratie, maar is verplicht om zorgvuldig met die gegevens om te gaan. De kopie mag niet zomaar worden doorgegeven aan anderen. Op de kopie hoeft het BSN niet zichtbaar te zijn voor andere doeleinden dan de belastingdienst. Je werkgever is verplicht jouw gegevens te beschermen volgens de privacywetgeving.
Wat is het verschil tussen een paspoort en een identiteitskaart?
Het paspoort en de identiteitskaart zijn beide geldig als officieel identiteitsbewijs in Nederland. Het grote verschil is het gebruik voor reizen. Met een paspoort kun je naar bijna elk land ter wereld reizen. Met een ID-kaart kun je alleen reizen naar landen binnen de Europese Unie en een aantal andere aangewezen landen. Een paspoort is groter en bevat meer pagina’s voor stempels en visa. Een ID-kaart heeft het formaat van een bankpas en past makkelijk in je portemonnee.
