Nederland heeft geen tolwegen. Je kunt vrijwel het hele snelwegennet door rijden zonder te betalen. Dat maakt ons land een uitzondering in Europa, waar landen als Frankrijk, Italië en Spanje uitgebreide tolsystemen kennen. Toch zijn er in Nederland een paar plaatsen waar je wél tol betaalt: bij bepaalde tunnels.
Tolwegen in Nederland bestaan niet, tunneltol wel
Geen enkele snelweg of nationale weg in Nederland vraagt tol. Alle rijkswegen zijn gratis toegankelijk. Wel zijn er een handvol tunnels die privaat beheerd worden en daarvoor een vergoeding rekenen. De bekendste is de Kiltunnel, gelegen tussen Dordrecht en het Hoeksche Waard. Deze tunnel is in particuliere handen en vraagt een tolbedrag aan automobilisten, motorrijders en vrachtverkeer. De hoogte van het tarief verschilt per voertuigtype.
De Kiltunnel is op dit moment de enige tunnel in Nederland waar regulier personenverkeer tol betaalt. Andere tunnels in Nederland, zoals de Coentunnel, de Noordtunnel of de Piet Hein Tunnel in Amsterdam, zijn gratis en worden beheerd door de overheid of gemeente.
Waarom zijn er geen tolwegen in Nederland?
Nederland heeft historisch gekozen voor belastingfinanciering van infrastructuur. Automobilisten betalen via motorrijtuigenbelasting (MRB) en accijnzen op brandstof al een fors bedrag aan de overheid. De gedachte daarachter is dat de wegen daarmee al “betaald” zijn en dus vrij toegankelijk moeten zijn. In landen als Frankrijk en Italië is tolheffing juist gebruikt om de aanleg van nieuwe snelwegen te financieren via concessies aan private partijen.
Plannen voor rekeningrijden in Nederland
Al decennialang wordt in Nederland gediscussieerd over een vorm van rekeningrijden: een systeem waarbij je betaalt per gereden kilometer. Dat is niet hetzelfde als tol op een specifieke weg, maar het idee is vergelijkbaar: wie meer rijdt, betaalt meer. De overheid heeft meerdere keren plannen uitgewerkt, maar de invoering is telkens uitgesteld of afgeblazen door politieke weerstand.
Naar verwachting komt er rond 2030 een vorm van betalen naar gebruik in Nederland. De precieze opzet, het tarief per kilometer en de uitvoering staan op het moment van schrijven nog niet definitief vast. De ANWB volgt deze ontwikkelingen actief en informeert automobilisten over de stand van zaken.
Rij je vanuit Nederland naar het buitenland?
Zodra je de grens over gaat, verandert het beeld volledig. In België betaal je geen tol voor personenwagens op snelwegen, maar voor vrachtwagens geldt er een kilometerheffing. In Duitsland is de snelweg gratis voor personenwagens. Maar in Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Italië heb je al snel te maken met tolvignetten of tolpoortjes. Voor een rit naar Zuid-Frankrijk kun je gemakkelijk 50 tot 100 euro aan tol kwijt zijn voor een enkele reis, afhankelijk van de route en het voertuig.
De ANWB biedt per land een overzicht van de geldende tolregels en tarieven, wat handig is als voorbereiding op een vakantiereis.
Kortom: als je in Nederland rijdt, hoef je je nergens zorgen te maken over tolwegen. De enige uitzondering is de Kiltunnel bij Dordrecht. Rijd je naar het buitenland, dan is het slim om van tevoren te checken welke tolregels daar gelden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
